Zone, the battle

Beeldcitaat: eerste regels van ‘Zone’ in de 68ste druk, via Archive.org

Met de gedichten uit de Bestiaire is ‘Zone’ ongetwijfeld het meest vertaalde gedicht van Guillaume Apollinaire. Zelfs Samuel Beckett vertaalde het openingsgedicht van Alcools. Ook verschillende Nederlanders en Vlamingen produceerden hun versie van het gedicht. We leggen de Nederlandse vertalingen van een aantal passages uit het gedicht naast elkaar. De volledige Franse tekst staat bij Obvil.

De vertalers van ‘Zone’

Passage 1 (r. 1–4)

À la fin tu es las de ce monde ancien

Bergère ô tour Eiffel le troupeau des ponts bêle ce matin

Tu en as assez de vivre dans l’antiquité grecque et romaine

Ici même les automobiles ont l’air d’être anciennes
La religion tout seule est restée toute neuve la religion
Est restée tout simple comme les hangars de Port-Aviation

 PC: Ten slotte ben je deze oude wereld moe // Herderin o Eiffeltoren de kudde bruggen blaat u vanochtend toe // Je bent het beu te leven in de tijd van Grieken en Romeinen // Hier waar zelfs de auto’s ouderwets schijnen / Is alleen de godsdienst gloednieuw en even / Eenvoudig als de hangars van de aerodroom gebleven
 JPVDS: Je hebt het wel gehad met die stokoude aarde // Ach herder Eiffeltoren de bruggenkudde die vanochtend blaat // Je bent het beu te leven als de Grieken en de Romeinen // Hier lijken zelfs de auto’s regelrecht antiek / Alleen religie is gloednieuw gebleven de religie / Is even simpel gebleven als de hangars op het vliegveld
 AW: Op den duur heb je van d’oude wereld genoeg // Herder o Eiffeltoren de kudde bruggen blèrt vanmorgen vroeg // Je bent het beu te leven in de oudheid van de Grieken en Romeinen // Hier zijn de auto’s zelfs al ouderwets aan ’t schijnen / Slechts de religie bleef gloednieuw de godsdiensthaven / Bleef even simpel als de loodsen op de Luchtdienst-Haven
 JD: Tenslotte ben je de oude wereld zat // Herderin Eiffeltoren de kudde van de bruggen blaat vanmorgen // Je hebt er genoeg van te leven in de Griekse en Romeinse oudheid // Hier zien zelfs de auto’s eruit of ze antiek zijn / De godsdienst alleen is gloednieuw gebleven de godsdienst / Is eenvoudig gebleven als de hangars van het vliegveld

Passage 2 (r. 71–74)

Maintenant tu marches dans Paris tout seul parmi la foule
Des troupeaux d’autobus mugissants près de toi roulent
L’angoisse de l’amour te serre le gosier
Comme si tu ne devais jamais plus être aimé

 PC: Nu loop je door de Parijse drukte heel alleen / Kudden loeiende stadsbussen rijden langs je heen / Je voelt de liefdesangst je keel benauwen / Alsof niemand nog ooit van je zal houden
 JPVDS: Nu loop je in Parijs eenzaam door de mensenmassa / Loeiende bussenkuddes rijden rakelings langs / De angst voor liefde lijkt te knellen om je strot / Alsof er nooit meer iemand van je houden kon
 AW: Nu loop je in Parijs tussen de menigte geheel alleen / Kudden loeiende autobussen rijden langs je heen / Je keel wordt dichtgeknepen door de liefdespijn / Net of je nooit door iemand meer bemind zou zijn
 JD: [vertaling van deze passage staat niet online]

Passage 3 (r. 109–112)

Te voici à Amsterdam avec une jeune fille que tu trouves belle et qui est laide
Elle doit se marier avec un étudiant de Leyde
On y loue des chambres en latin Cubicula locanda
Je m’en souviens j’y ai passé trois jours et autant à Gouda

 PC: Nu laat je je in Amsterdam door een lelijk meisje verleiden / Ze zal vast trouwen met een student uit Leiden / Daar verhuren ze kamers in het Latijn Cubicula locanda / Ik weet het ik was er drie dagen en even lang in Gouda
 JPVDS: Nu ben je in Amsterdam met een meisje dat lelijk is en dat je mooi vindt / waarschijnlijk gaat ze trouwen met een Leids student / Ze verhuren er kamers in het Latijn Cubicula locanda / Dat weet ik nog ik ben er drie dagen geweest en even lang in Gouda
 AW: Nu ben j'in Amsterdam met 'n meisje dat je mooi vindt en dat lelijk is / Ze zal met een student uit Leiden treden in het huwelijk / In het Latijn verhuurt men kamers daar Cubicula locanda / Ik weet nog dat ik er drie dagen doorbracht en evenveel in Gouda
 JD: Nu ben je in Amsterdam met een jong meisje dat je mooi maar ze is lelijk / Ze gaat trouwen met een student uit Leiden / Men verhuurt er kamers in het Latijn cubicula locanda / Ik weet het nog ik ben er drie dagen geweest en ook in Gouda

Passage 4 (r. 148–149)

Et tu bois cet alcool brûlant comme ta vie
Ta vie que tu bois comme une eau-de-vie
 PC: En je drinkt sterkedrank zoals je leven brandt / Je leven dat je drinkt als deze brandewijn
 JPVDS: Je drinkt van deze drank zo brandend als het leven / Je leven dat je drinkt als een glas eau-de-vie
 AW: En jij drinkt deze alcohol die als je leven schrijnt / Je leven dat je drinkt zoals een brandewijn
 JD: Je drinkt de brandende alcohol als je leven / Je leven dat je drinkt als een brandewijn

Passage 5 (r. 154–155)

Adieu Adieu

Soleil cou coupé
 PC: Vaarwel Vaarwel // Ont hoofde zon
 JPVDS: Adieu Adieu // Zon / Zonder kop
 AW: Adieu Adieu // Gekeelde zon
 JD: Vaarwel Vaarwel // Zon afgesneden keel